Hang Sơn Đoòng — hang lớn nhất thế giới, và vì sao khó vào tới vậy

Hang Sơn Đoòng nằm trong Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng, tỉnh Quảng Trị. Đây là hang động lớn nhất thế giới xét theo thể tích.

Nói cho rõ: Sơn Đoòng không phải Phong Nha

Hai cái tên này bị nhầm rất nhiều, kể cả trong bài viết du lịch.

• Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng là cả một vùng núi đá vôi rộng hơn 120.000 hecta, được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới.
• Động Phong Nha là một hang trong vùng đó, đi thuyền vào, ai cũng vào được.
• Sơn Đoòng là một hang khác, sâu trong rừng, mỗi năm chỉ vài trăm người vào tới.

Nói “đi Phong Nha” thì có thể là đi bất cứ hang nào ở đó. Nói “đi Sơn Đoòng” là chuyện hoàn toàn khác — về giá, về thể lực và về cách đăng ký.

Những con số

Thể tích	khoảng 38,5 triệu m³
Chiều dài	hơn 9km
Chỗ cao nhất	khoảng 200m
Chỗ rộng nhất	khoảng 150m

Con số dễ hình dung nhất: đoạn lớn nhất của hang đủ chỗ cho một toà nhà 40 tầng đứng lọt bên trong.

Có rừng, có sông, và có mây riêng

Sơn Đoòng lớn tới mức bên trong hình thành một hệ sinh thái riêng.

Rừng trong hang. Ở những chỗ trần hang sập xuống tạo thành hố sụt, ánh sáng lọt vào và cây mọc lên thành rừng nguyên sinh ngay trong lòng hang — khu này được gọi là Vườn địa đàng.

Sông ngầm chảy suốt chiều dài hang, và chính dòng sông này đã khoét ra hang trong hàng triệu năm.

Mây trong hang. Hơi nước từ sông ngầm bốc lên gặp không khí lạnh hơn ở trên tạo thành mây thật, hình thành và tan ngay bên trong hang. Đây là hiện tượng rất ít hang nào trên thế giới có.

Thạch nhũ trong hang có cái cao hơn 80m.

Người tìm ra hang

Hang được Hồ Khanh, một người dân địa phương ở Phong Nha, tình cờ tìm thấy khi đi rừng năm 1990. Ông trú mưa ở cửa hang và nhớ chỗ đó, nhưng rồi nhiều năm không tìm lại được.

Mãi tới 2009, ông dẫn được đoàn thám hiểm hang động Hoàng gia Anh quay lại. Đoàn khảo sát trong hai năm 2009–2010 và xác nhận đây là hang có thể tích lớn nhất thế giới.

Nghĩa là hang này chỉ mới được thế giới biết tới hơn mười lăm năm, dù nó đã ở đó hàng triệu năm.

Vào hang thế nào

Sơn Đoòng chỉ vào được theo tour có phép, do Oxalis Adventure khai thác — đơn vị duy nhất được cấp phép.

Tour tiêu chuẩn kéo dài nhiều ngày, đi bộ xuyên rừng, cắm trại trong hang, có porter và chuyên gia hang động đi cùng. Đây là chuyến thám hiểm, không phải chuyến tham quan.

Ba điều quyết định bạn có đi được hay không:

Số suất rất hạn chế. Mỗi năm chỉ vài trăm khách được vào, để giữ hang. Suất thường kín trước cả năm.

Chi phí cao. Đây là một trong những tour đắt nhất Việt Nam. Xem giá hiện hành trên trang chính thức của đơn vị tổ chức và trong trang Quảng Trị — đừng lấy con số từ bài viết cũ.

Yêu cầu thể lực rõ ràng. Phải đi bộ đường rừng nhiều ngày, leo vách, lội sông ngầm. Đơn vị tổ chức có sàng lọc sức khoẻ trước khi nhận khách.

Nếu không vào được Sơn Đoòng

Đa số người đọc bài này sẽ không đi Sơn Đoòng, và đó là chuyện bình thường. Trong cùng vùng có những lựa chọn nhẹ hơn nhiều:

Hang	Độ khó	Ghi chú
Động Phong Nha	rất dễ	đi thuyền vào, hợp mọi lứa tuổi
Động Thiên Đường	dễ	có cầu thang gỗ, đi bộ trong hang
Hang Én	khó	đi bộ 10km, ngủ một đêm trong hang
Hang Sơn Đoòng	rất khó	nhiều ngày, suất giới hạn

Hang Én là bước trung gian hợp lý: cùng kiểu trải nghiệm ngủ trong hang, cùng đơn vị tổ chức, nhưng ngắn hơn và rẻ hơn nhiều.

Tuyến chỉ mở nửa năm

Tuyến Sơn Đoòng chỉ mở từ khoảng tháng 1 tới tháng 8. Từ tháng 9 tới tháng 12 là mùa mưa lũ, nước trong hang dâng và đường rừng nguy hiểm nên tuyến đóng.

Xem thêm nên du lịch Quảng Trị tháng nào.

Ăn uống trong chuyến đi

Chuyến Sơn Đoòng bao trọn ăn uống: bếp đi cùng đoàn, nấu tại các bãi trại trong hang và trong rừng. Suốt sáu ngày bạn không mua gì được, nên đừng tính chuyện ghé quán dọc đường.

Bữa đáng nhớ nhất thường là bữa tối trong hang — ăn dưới trần đá cao hàng trăm mét, và đó là thứ không nhà hàng nào bán được.

Trước và sau chuyến, thị trấn Phong Nha có quán ăn cho khách du lịch; Đồng Hới thì đủ món địa phương hơn.

Mua về: xem trang Quảng Trị.