Món ngon miền Trung
Bánh bột lọc — bánh trong suốt nhìn thấy con tôm bên trong
Vỏ bánh trong tới mức nhìn rõ con tôm đỏ nằm bên trong. Đó cũng là cách nhận ra bánh làm đúng.
Bánh bột lọc gói lá chuối, bóc ra thấy nhân tôm thịt.
Ảnh: Phương Huy · CC BY-SA 4.0 · qua Wikimedia Commons (cắt 16:9 và resize)
Bánh bột lọc là món quen khắp miền Trung, đặc biệt ở Quảng Trị và Huế. Vỏ bánh trong suốt, nhân tôm thịt đỏ hồng nhìn thấy rõ từ bên ngoài.
Bột sắn, không phải bột gạo
Vỏ bánh làm từ bột sắn (bột năng), không phải bột gạo như phần lớn bánh Việt khác.
Bột sắn khi gặp nước sôi thì hồ hoá và chuyển từ trắng đục sang trong. Đó là lý do bánh chín có màu trong, và cũng là cách kiểm nhanh: bánh còn trắng đục ở giữa là chưa chín tới.
Nhân thường là tôm đất nhỏ rim với thịt ba chỉ, nêm nước mắm, tiêu, hành. Tôm rim tới khi săn và lên màu đỏ cam, nên nhìn xuyên qua vỏ thấy rất rõ.
Hai kiểu: gói lá và bánh trần
Đây là chỗ hay gây tranh luận, mà thật ra là hai món quen thuộc song song.
Bánh gói lá chuối — bột được gói trong lá rồi hấp. Lá chuối cho mùi thơm riêng, bánh mềm và hơi dẹt. Kiểu này phổ biến ở Quảng Trị và Quảng Bình cũ.
Bánh trần — nặn không gói lá, luộc hoặc hấp trực tiếp rồi trộn chút mỡ hành cho khỏi dính. Vỏ dai hơn, trong hơn. Kiểu này hay gặp ở Huế.
Không kiểu nào “đúng” hơn kiểu nào. Nhưng bánh gói lá thì để được lâu hơn và hợp mang đi xa hơn.
Nước chấm
Nước chấm bánh bột lọc là nước mắm ớt nguyên chất pha loãng nhẹ, không phải nước mắm chua ngọt kiểu nem cuốn.
Vị mặn và cay là để cân lại vỏ bánh dai và nhân ngọt. Pha ngọt quá thì cả đĩa bánh thành nhạt nhoà.
Nhiều quán ở Huế còn cho thêm ớt xanh cắt lát thả trong chén — cay theo kiểu thơm chứ không gắt.
Hấp lại thế nào cho không dính
Bánh mua về để tủ lạnh sẽ cứng lại. Cách xử lý:
- Hấp cách thuỷ 5–7 phút cho bánh mềm và trong trở lại.
- Không quay lò vi sóng lâu — vỏ sắn dễ chảy nhão rồi dính thành khối.
- Bánh trần thì xoa chút dầu trước khi hấp lại.
- Bánh gói lá thì cứ để nguyên lá mà hấp, bóc sau.
Mua và mang đi
Bánh gói lá để ngăn mát được hai tới ba ngày, ngăn đông được lâu hơn nhưng vỏ sẽ bớt dai.
Mua ở chợ thì hỏi bánh gói buổi nào. Bánh gói trong ngày ăn vẫn ngon nhất, và đó cũng là lý do món này khó tìm ở ngoài miền Trung.
Ăn cùng gì
Ở Huế, bánh bột lọc thường ăn chung mâm với bánh bèo, bánh nậm, bánh ram ít — mỗi thứ một ít, chấm mỗi thứ một loại nước chấm riêng.
Xem thêm chợ Đông Ba ở Huế và trang Quảng Trị.