Món ngon miền Trung
Chả thịt lam — thịt gói ống nứa nướng của người Mường
Ống nứa tươi vừa là nồi vừa là gia vị: hơi nước trong ống hấp chín thịt, và cái ngai ngái của nứa ngấm vào.
Chả thịt lam là món của người Mường ở vùng núi Thanh Hóa, thường xuất hiện trong mâm cỗ tết và tiệc cưới chứ không phải món ăn hằng ngày.
“Lam” là nấu trong ống nứa
Lam là cách nấu bằng ống tre hoặc ống nứa — cùng cách với cơm lam quen thuộc ở Tây Nguyên và vùng núi phía Bắc.
Nguyên liệu được nhồi vào ống nứa tươi, nút lại bằng lá, rồi đặt lên than nướng cho tới khi ống cháy sém bên ngoài.
Ống nứa ở đây làm hai việc cùng lúc: vừa là cái nồi kín giữ hơi nước để thịt chín mà không khô, vừa là gia vị — cái ngai ngái của nứa tươi ngấm vào thịt, thứ không thể có nếu nướng trên vỉ.
Nhân là gì
Thịt lợn thái nhỏ hoặc băm, nêm với muối, hạt dổi, mắc khén hoặc tiêu rừng, sả, riềng — tuỳ nhà và tuỳ vùng.
Có nơi trộn thêm thính hoặc chút nếp cho kết dính.
Công thức món này khác nhau giữa các mường và các nhà, và phần lớn truyền miệng chứ không có bản chuẩn. Chúng tôi ghi lại nét chung thay vì đưa ra một công thức duy nhất.
Ăn thế nào
Chẻ ống nứa, lấy khối thịt bên trong ra, thái khoanh.
Ăn nóng, chấm muối ớt hoặc chẻo, kèm rau rừng. Đây là món của bữa có rượu ghè, ăn chậm.
Tìm ở đâu
Vì là món cỗ chứ không phải món quán, chả thịt lam khó gọi ở nhà hàng trong thành phố.
Cách gặp được thực tế nhất là ở homestay hoặc bản người Mường vùng Pù Luông, Bá Thước, Ngọc Lặc — nhiều nơi làm khi có khách đặt trước.
Nếu muốn thử, hỏi và đặt trước thay vì tới rồi mới gọi.
Món Thanh Hóa khác nên thử
Canh lá đắng — cũng là món Mường · chả tôm · bánh răng bừa · chè lam Phủ Quảng.
Xem đủ trong trang Thanh Hóa.