Chè lam Phủ Quảng — kẹo dẻo nếp rang mật mía, ăn với nước chè xanh

Chè lam là món quà quen của Thanh Hóa, gắn với địa danh Phủ Quảng — tên gọi cũ của vùng Vĩnh Lộc, nơi có Thành nhà Hồ.

Không phải chè để húp

Nhầm lẫn đầu tiên: nghe “chè” thì tưởng món ngọt có nước như chè Huế.

Không phải. Chè lam là kẹo dẻo, đóng thành khối rồi cắt thành thanh, lăn qua bột khô cho khỏi dính tay.

Làm từ gì

Bốn thứ chính:

• Bột nếp rang — nếp rang chín rồi xay mịn, đây là phần cho mùi thơm
• Mật mía — chứ không phải đường trắng; mật mía cho màu nâu và vị ngọt sâu
• Gừng — cho cái ấm và cay nhẹ ở cuống họng
• Lạc rang giã dập

Nấu mật cho tới độ, trộn bột và gừng, quấy tới khi dẻo quánh, đổ ra khay, để nguội rồi cắt.

Ăn với nước chè xanh

Đây là cách ăn đúng và cũng là lý do món có tên “chè”.

Chè lam ngọt đậm và dẻo dính, ăn không thì mau ngán. Một bát nước chè xanh nóng — chát và không đường — cắt cái ngọt đó đi, và cái cay của gừng gặp nước nóng thì nổi lên rõ hơn.

Đây là món của mùa lạnh và của dịp tết, ăn lúc ngồi lâu chứ không phải ăn vội.

Mua về

Chè lam là thứ dễ mang nhất trong các đặc sản Thanh Hóa: khô, không có nước, không dễ vỡ, để được lâu ở nhiệt độ thường.

Khi mua nên bấm thử: chè lam ngon thì dẻo và mềm tay, không cứng như đá cũng không nhão. Hàng để lâu thì cứng lại.

Loại dùng mật mía thật có màu nâu sẫm và mùi mía rõ; loại làm bằng đường thì màu nhạt hơn và ngọt sắc.

Món Thanh Hóa khác nên thử

Nem chua Thanh Hóa · bánh gai Tứ Trụ · chả tôm · bánh răng bừa.

Xem đủ trong trang Thanh Hóa.