Đảo Lý Sơn — hòn đảo núi lửa của những cánh đồng tỏi

Lý Sơn là đảo núi lửa nằm cách bờ Quảng Ngãi khoảng 15 hải lý. Đảo hình thành từ hoạt động phun trào cách đây hàng triệu năm, để lại năm miệng núi lửa đã tắt và những vách đá bazan đen dựng đứng ven biển.

Sau sáp nhập ngày 01/07/2025, Lý Sơn thuộc tỉnh Quảng Ngãi và có quy chế đặc khu.

Đảo của tỏi và của biển

Thứ Lý Sơn nổi tiếng nhất không phải cảnh mà là tỏi. Người dân trồng tỏi theo cách riêng: phủ một lớp cát trắng lấy từ biển lên trên lớp đất bazan. Cát giữ ẩm, phản xạ nắng và làm củ tỏi nhỏ lại nhưng đặc và thơm hơn.

Cách làm này tốn công và bào mòn nguồn cát, nên nay đã bị hạn chế. Đó cũng là lý do tỏi Lý Sơn thật luôn đắt hơn tỏi thường nhiều lần, và là lý do trên thị trường có rất nhiều tỏi gắn mác Lý Sơn mà không phải.

Nếu mua tỏi làm quà, mua ngay trên đảo và hỏi rõ nguồn. Tỏi Lý Sơn củ nhỏ, nhiều tép, vỏ mỏng, mùi gắt.

Đội Hoàng Sa

Lý Sơn có vị trí đặc biệt trong lịch sử chủ quyền biển đảo. Từ thời chúa Nguyễn, đội Hoàng Sa được lập ra từ dân đảo này, mỗi năm ra quần đảo Hoàng Sa làm nhiệm vụ rồi trở về.

Trên đảo còn Âm Linh Tự và các ngôi mộ gió — mộ không có hài cốt, đắp bằng đất nặn hình người, lập cho những người đi biển không về. Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa vẫn được tổ chức hằng năm.

Đây là lớp ý nghĩa mà nhiều người tới Lý Sơn chỉ để chụp ảnh sẽ bỏ qua.

Những chỗ nên tới

Cổng Tò Vò là vòm đá bazan tự nhiên bên bờ biển, hình thành khi dung nham gặp nước biển. Đây là chỗ ngắm hoàng hôn nổi tiếng nhất đảo, và cũng là chỗ đông nhất lúc chiều.

Đỉnh Thới Lới là miệng núi lửa cao nhất, có hồ chứa nước ngọt trên miệng núi. Từ đây nhìn được gần hết đảo.

Chùa Hang nằm trong một hang đá lớn dưới chân vách núi, quay mặt ra biển.

Đảo Bé là hòn đảo nhỏ tách riêng, đi ca nô từ đảo Lớn chừng 15 phút. Bãi tắm ở đây nước trong hơn và vắng hơn hẳn.

Ra đảo bằng cách nào

Tàu cao tốc chạy từ cảng Sa Kỳ, mất 35–45 phút.

Giá vé năm 2026: 237.000đ mỗi lượt cho khách du lịch, 205.000đ cho người sống và làm việc tại Lý Sơn.

Và đây là điều quan trọng nhất của cả chuyến đi:

Tàu chỉ chạy khi biển lặng. Từ tháng 9 tới tháng 12 biển động thường xuyên, tàu có thể ngừng chạy nhiều ngày liền, không báo trước. Đã có nhiều đoàn kẹt lại đảo cả tuần.

Vì vậy: đừng xếp Lý Sơn sát ngày phải bay. Chừa ít nhất một ngày dự phòng, và mùa hè thì đặt vé trước 2–3 ngày; dịp lễ 30/4 và 2/9 phải đặt trước cả tuần.

Mùa tàu chạy và mùa biển động

Tháng 3 tới tháng 8 là mùa biển lặng, đi được và tắm được. Tháng 6–7 nắng gắt nhưng nước trong nhất.

Tháng 9 tới tháng 12 là mùa biển động. Không nên đi trừ khi bạn linh hoạt được lịch.

Trên đảo có nhà nghỉ và homestay nhưng số lượng ít, mùa cao điểm hết phòng nhanh. Ở lại một đêm là hợp lý — đủ để xem hoàng hôn ở Cổng Tò Vò và bình minh trên Thới Lới.

Ăn gì

Hải sản là đương nhiên, nhưng có mấy món riêng của đảo:

Gỏi tỏi làm từ thân tỏi non, chỉ có ở đây. Cua huỳnh đế là loại cua đắt tiền vùng này. Ốc tượng và nhum (cầu gai) nướng mỡ hành.

Đồ mang về ngoài tỏi còn có hành tím và rong biển khô.

Nếu mua mắm hoặc hải sản muối mang về bằng máy bay, nhớ không được để hành lý xách tay — xem quy định và cách đóng gói.