Vườn quốc gia Bạch Mã — khu nghỉ mát Pháp bỏ hoang trên đỉnh 1.450m

Vườn quốc gia Bạch Mã nằm ở ranh giới phía nam Huế, cách trung tâm thành phố khoảng 40km theo Quốc lộ 1A về hướng Đà Nẵng. Đỉnh Bạch Mã cao 1.450m, mà đường chim bay ra biển chỉ chừng 10km — chính khoảng cách ngắn đó tạo ra kiểu thời tiết riêng của núi.

Vì sao lại có một thị trấn trên đỉnh núi

Đầu thập niên 1930 người Pháp đi tìm chỗ nghỉ mát gần Huế và chọn Bạch Mã. Tới năm 1942, cả khu vực từ độ cao 1.200m lên tới đỉnh đã thành một quần thể hoàn chỉnh: gần 139 biệt thự, chợ, bưu điện, cửa hàng, cùng một tuyến đường ô tô dài 19km nối lên từ quốc lộ.

Biệt thự ở đây phần lớn hai tầng, xây bằng đá hoặc gỗ, cầu thang vòng, hành lang rộng và cửa sổ lớn quay về phía đỉnh. Đó là kiểu nhà làm cho khí hậu ẩm và nhiều mây.

Chiến tranh rồi bỏ hoang nhiều thập niên đã xoá gần hết. Cái còn lại chủ yếu là nền móng, bậc thềm và vài mảng tường đứng lẫn trong rừng — nhìn được, nhưng đừng kỳ vọng thấy một biệt thự nguyên vẹn. Vài công trình đã được sửa lại làm nhà nghỉ cho khách.

Ba điểm chính trên đỉnh

Vọng Hải Đài — lầu bát giác trên điểm cao nhất, do người Pháp dựng. Trời quang thì nhìn thấy đầm Cầu Hai, vịnh Lăng Cô và cả dải biển phía dưới cùng lúc. Trời mù thì chỉ thấy mây, và ở Bạch Mã mù nhiều hơn quang.

Thác Đỗ Quyên cao khoảng 300m, nằm sâu trong rừng. Muốn xuống chân thác phải đi gần 700 bậc thang dốc, và leo ngược lên mới là phần mệt. Ai không chắc thể lực thì ngắm từ đỉnh thác là đủ.

Ngũ Hồ — chuỗi năm hồ nước nối nhau theo dòng suối, nước trong và lạnh. Đường tới nhẹ hơn Đỗ Quyên nhiều, hợp với người đi cùng trẻ con.

Đi thế nào

Đường lên đỉnh dài 19km, dốc và nhiều khúc cua gấp. Vườn có xe trung chuyển chở khách lên, và đây là cách phổ biến nhất. Vé vào cổng khoảng 60.000đ, phí xe tính riêng.

Xe máy lên được nhưng không nên nếu bạn chưa quen đường đèo — dốc dài, sương xuống là mặt đường trơn và tầm nhìn tụt xuống vài chục mét.

Thời điểm và chuẩn bị

Trên đỉnh mát quanh năm và ẩm hơn dưới đồng bằng rất nhiều. Mùa mưa Huế từ tháng 9 tới tháng 12 thì đường trơn, thác mạnh nhưng lối đi xấu.

• Tháng 3 tới tháng 8 là quãng dễ đi nhất.
• Mang áo khoác mỏng kể cả giữa hè.
• Giày bám — đá và bậc thang phủ rêu, trơn hơn vẻ ngoài.
• Vắt có ở đoạn rừng ẩm, nhất là sau mưa.
• Sóng điện thoại chập chờn, tải sẵn bản đồ trước khi lên.

Ghép trong chuyến Huế

Bạch Mã nằm giữa đường Huế – Đà Nẵng nên ghép rất tiện:

• Biển Lăng Cô ngay dưới chân núi phía nam.
• Đèo Hải Vân tiếp ngay sau Lăng Cô.
• Về phía Huế có Đại Nội và chùa Thiên Mụ.

Đi Bạch Mã nên dành trọn một ngày. Nhồi thêm điểm khác trong cùng ngày thì phần leo bộ sẽ bị cắt cụt.

Ăn gì ở Lăng Cô – Cầu Hai

Dưới chân núi thuộc vùng Lăng Cô – Cầu Hai, nổi tiếng nhất là sò huyết đầm Cầu Hai, hàu, cá dìa và bánh canh cá lóc. Trên đỉnh chỉ có quán ăn của vườn, đơn giản và ít lựa chọn — nên ăn trước khi lên.

Mua về từ Huế: mè xửng, tôm chua, ruốc Huế, trà cung đình. Xem đủ trong trang Huế.