Địa danh miền Trung
Vườn quốc gia Pù Mát — vùng lõi khu sinh quyển lớn nhất Việt Nam
Đây là nơi loài sao la lần đầu được tìm thấy — một loài thú lớn mà khoa học chỉ biết tới từ năm 1992.
Thuộc Nghệ An
Vườn quốc gia Pù Mát nằm ở huyện Con Cuông, phía tây Nghệ An, giáp Lào. Diện tích 94.715 hecta, trong đó khoảng 86.000 hecta là rừng tự nhiên.
Vùng lõi của khu sinh quyển lớn nhất nước
Pù Mát không đứng một mình. Nó là vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển thế giới Tây Nghệ An — khu sinh quyển rộng nhất Việt Nam, được UNESCO công nhận năm 2007.
Đây là một trong 5 khu dự trữ sinh quyển thế giới nằm trong 11 tỉnh miền Trung. Xem thêm bài di sản UNESCO miền Trung.
“Vùng lõi” nghĩa là phần được bảo vệ nghiêm ngặt nhất, nơi hạn chế tác động của con người. Với khách, điều đó có nghĩa: đi theo tuyến được phép và có hướng dẫn, không tự ý vào sâu.
Nơi sao la lần đầu được tìm thấy
Đây là điều làm Pù Mát có tên trên bản đồ khoa học thế giới.
Sao la là loài thú móng guốc chỉ sống ở dải Trường Sơn giữa Việt Nam và Lào. Khoa học chỉ biết tới loài này từ năm 1992 — muộn tới mức bất thường với một loài thú lớn — và Pù Mát là một trong những nơi đầu tiên phát hiện ra nó.
Nói thẳng để bạn không kỳ vọng sai: bạn sẽ không gặp sao la. Loài này cực hiếm, nhát người, và nhiều năm nay chỉ được ghi nhận qua bẫy ảnh. Điều đáng nói là khu rừng bạn đang đi vẫn còn đủ nguyên vẹn để nuôi được một loài như vậy.
Đi gì trong rừng
Pù Mát không phải khu du lịch có sẵn lối lát gạch. Vài tuyến khách hay đi:
- Ngược sông Giăng bằng thuyền — tuyến phổ biến nhất, đi qua rừng và các bản người Đan Lai.
- Thác Khe Kèm — thác cao đổ thẳng, một trong những điểm dễ tiếp cận nhất.
- Đập Phà Lài — chỗ dừng chân trên đường vào rừng.
- Rừng săng lẻ — cánh rừng cây săng lẻ thân thẳng, nằm ngay đường vào.
Muốn đi sâu thì phải đăng ký với ban quản lý và có người dẫn. Đây không phải nơi tự đi lang thang.
Người Đan Lai
Trong vùng lõi Pù Mát có các bản của người Đan Lai — một nhóm rất nhỏ, sống biệt lập trong rừng nhiều đời.
Nếu tuyến đi của bạn ghé bản, hãy nhớ đây là nơi người ta sống, không phải điểm trình diễn. Hỏi trước khi chụp ảnh người, và đừng phát quà lặt vặt cho trẻ con — cách đó gây hại nhiều hơn giúp.
Đường đi và đoạn xấu vào rừng
- Đường tới: từ thành phố Vinh đi Con Cuông khoảng 130km, chừng ba tiếng. Đường tốt tới trung tâm huyện, vào rừng thì xấu hơn.
- Liên hệ trước ban quản lý để hỏi tuyến nào đang mở và có cần hướng dẫn không. Tuyến thay đổi theo mùa và theo tình trạng rừng.
- Mùa khô tháng 10 tới tháng 4 đi lại dễ nhất. Mùa mưa tháng 5–9 đường trơn, nước sông lớn, nhiều tuyến đóng.
- Mang giày bám đế, áo dài tay, thuốc chống côn trùng. Rừng ẩm có vắt vào mùa mưa.
- Dành trọn một ngày, hoặc hai ngày nếu muốn ngủ lại bản.
Ghép trong chuyến Nghệ An
Pù Mát ở phía tây, còn phần lớn điểm du lịch Nghệ An ở phía đông, nên hai bên không ghép gọn trong một ngày:
- Biển Cửa Lò và thành phố Vinh cách Con Cuông khoảng 130km.
- Khu di tích Kim Liên — quê Bác, gần Vinh.
- Đảo chè Thanh Chương nằm giữa đường Vinh – Con Cuông, tiện ghé.
Ăn gì ở Con Cuông
Con Cuông có món của người Thái: cơm lam, cá mát sông Giăng nướng, gà nướng, rượu cần.
Về Vinh thì súp lươn là món phải ăn. Mua về: cam Xã Đoài, tương Nam Đàn, nhút Thanh Chương, giò bê Nam Đàn, bánh đa Đô Lương. Xem đủ trong trang Nghệ An.
