Nhút Thanh Chương — mít non muối chua, thứ đưa cơm nhất xứ Nghệ

Nhút là mít non muối chua, gắn với huyện Thanh Chương tới mức người ta gọi luôn là nhút Thanh Chương.

Vì sao món này ra đời

Lý do rất thực tế: mùa mít chỉ kéo dài vài tháng.

Để mít khỏi già đi và khỏi bỏ phí, người ta thái nhỏ mít non rồi muối mặn để ăn quanh năm. Từ chỗ là cách trữ đồ ăn, nó thành đặc sản.

Đây đúng là lối nghĩ đã sinh ra mắm ở vùng biển: có mùa thì nhiều, hết mùa thì không có, nên phải muối lại. Chỉ khác nguyên liệu — một bên là cá, một bên là mít.

Làm thế nào

Mít non — quả chưa già, hạt chưa cứng — gọt vỏ, thái hoặc xé thành sợi mảnh.

Ướp với muối, thêm đường, ớt và vài thứ gia vị tuỳ nhà, rồi nén vào hũ cho lên men chua.

Thành phẩm là sợi mít chua mặn, giòn sần sật, màu ngà.

Ăn với gì

Với cơm trắng — cách ăn cơ bản nhất, và cũng là lý do người xứ Nghệ nói nhút “tốn cơm”.

Nấu canh — nhút nấu với cá hoặc tép, thành nồi canh chua mặn.

Xào với thịt ba chỉ hoặc tép.

Vai trò của nhút trong mâm cơm Nghệ giống vai trò của dưa món và cà pháo trong mâm cơm miền Trung ven biển: món chua mặn để đưa cơm và cân lại các món béo.

Người mới ăn nên biết

Nhút mặn và chua rõ, không phải món ăn riêng cả đĩa. Gắp một ít ăn kèm cơm hoặc nấu chung, đừng ăn không.

Ai không quen vị chua muối lên men thì nên bắt đầu bằng nhút nấu canh — nhẹ hơn ăn sống nhiều.

Mua về

Nhút đóng hũ để được lâu và không đổ vỡ, nên là thứ mang đi tiện.

Chọn hũ có nước trong, sợi mít còn giòn và ngà, không nhũn và không có váng trắng — nguyên tắc chọn giống hệt chọn hũ dưa món hay tôm chua.

Đây là hàng có nước, nên bay thì ký gửi, không xách tay.

Món Nghệ An khác nên thử

Tương Nam Đàn — cũng là món lên men của xứ Nghệ · súp lươn Vinh · bánh mướt.

Nơi làm nhút cũng chính là vùng có đảo chè Thanh Chương.

Xem đủ trong trang Nghệ An.