Buôn Đôn — xứ voi, và chuyện cưỡi voi đã dừng từ 2023

Buôn Đôn — người địa phương cũng gọi là Bản Đôn — nằm cách Buôn Ma Thuột khoảng 40km về phía tây bắc, bên sông Sêrêpốk, sát biên giới Campuchia.

Đây là quê hương của nghề săn bắt và thuần dưỡng voi rừng — nghề đã làm nên tên tuổi cả vùng Tây Nguyên.

Điều cần biết trước: cưỡi voi đã dừng

Nói ngay vì rất nhiều bài viết trên mạng vẫn còn rủ khách lên Buôn Đôn cưỡi voi.

Ngày 10/2/2023, tại Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 8, Đắk Lắk khởi động mô hình du lịch voi thân thiện ở Trung tâm du lịch Cầu treo Buôn Đôn. Từ đó, dịch vụ cưỡi voi được thay bằng hình thức ngắm voi, cho voi ăn và xem voi tắm sông — voi không phải đeo bành chở khách nữa.

Bức ảnh trên là cách làm trước đây, để bạn thấy khác biệt. Cách cũ khiến voi kiệt sức, lưng tổn thương và tuổi thọ giảm; đàn voi nhà ở Đắk Lắk cũng giảm mạnh trong nhiều thập niên.

Nếu bạn tới Buôn Đôn và có nơi nào vẫn mời cưỡi voi, đó là điều nên từ chối. Còn nếu bạn đọc một bài viết cũ hứa hẹn dịch vụ đó thì bài viết ấy đã lỗi thời.

Vua săn voi Khunjunob

Người khai lập Buôn Đôn và mở ra nghề săn voi là Y Thu Knul (1828–1938) — sống tới 110 tuổi, được tôn là Khunjunob, nghĩa là vua săn voi.

Ông thuần được hàng trăm con voi, từng dâng voi trắng cho triều đình và được cả triều Nguyễn lẫn hoàng gia Campuchia kính nể. Mộ Khunjunob nay là di tích, xây theo lối kết hợp mô-típ Lào, Campuchia và Ê Đê — bản thân ngôi mộ đã kể được chuyện vùng đất này nằm ở ngã ba văn hoá.

Trong buôn còn những nhà sàn cổ trăm tuổi, cùng cồng chiêng và đồ dùng của dòng họ săn voi.

Cầu treo Buôn Đôn và sông Sêrêpốk

Điểm ai tới cũng đi là hệ thống cầu treo bắc qua sông Sêrêpốk, nối các cồn đất giữa dòng. Cầu làm bằng tre, gỗ và dây cáp, đi rung lắc — đó là một phần của trải nghiệm.

Sông Sêrêpốk có điểm lạ về địa lý: đây là con sông chảy ngược, không đổ ra Biển Đông như hầu hết sông Việt Nam mà chảy sang phía tây, nhập vào Mê Kông trên đất Campuchia.

Cũng chính con sông này tạo ra cụm thác Dray Nur – Dray Sáp ở phía hạ lưu.

Đường từ Buôn Ma Thuột và thời gian

• Cách Buôn Ma Thuột khoảng 40km, đi ô tô chừng một tiếng. Đường tốt.
• Dành nửa ngày cho cả cụm: cầu treo, mộ Khunjunob, nhà sàn cổ, khu voi.
• Nắng gắt vào giữa ngày, gần như không có bóng mát trên cầu treo. Đi sáng sớm hoặc chiều.
• Mùa khô tháng 11–4 đi lại dễ, nước sông trong. Mùa mưa tháng 5–10 nước lớn và đục.
• Xem thêm nên du lịch Đắk Lắk tháng nào.

Ghép trong chuyến Đắk Lắk

• Thác Dray Nur – Dray Sáp — cùng trên sông Sêrêpốk, cách Buôn Ma Thuột 25km về hướng khác.
• Hồ Lắk — hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất Tây Nguyên, cách thành phố khoảng 50km về phía nam.
• Bảo tàng Thế giới Cà phê ngay trong thành phố Buôn Ma Thuột.

Cồng chiêng Tây Nguyên — thứ bạn có thể gặp ở Buôn Đôn — là di sản văn hoá phi vật thể UNESCO từ năm 2005. Xem thêm trong bài di sản UNESCO miền Trung.

Đặc sản Đắk Lắk

Buôn Ma Thuột có bún đỏ — sợi bún nhuộm đỏ bằng hạt điều, nước dùng cua đồng — món gần như chỉ nơi này mới có. Cùng với cá lăng sông Sêrêpốk, gà nướng cơm lam, canh cà đắng, lá mì xào.

Mua về: cà phê Buôn Ma Thuột, bơ sáp, hạt mắc ca, mật ong rừng, bò một nắng muối kiến vàng, ca cao. Xem đủ trong trang Đắk Lắk.