Địa danh miền Trung
Động Từ Thức — hang Bích Đào và chuyện người trần gặp tiên
Tên chữ là động Bích Đào, nhưng ai cũng gọi theo tên người trong truyền thuyết — chàng Từ Thức bỏ quan đi tìm tiên.
Thuộc Thanh Hóa
Động Từ Thức nằm ở xã Nga Thiện, huyện Nga Sơn, phía đông bắc Thanh Hóa. Tên chữ của hang là động Bích Đào, nhưng gần như không ai gọi thế.
Hang dài khoảng 200m, rộng hàng nghìn mét vuông, chỗ vòm cao nhất chừng 40m.
Câu chuyện gắn với hang
Truyền thuyết kể Từ Thức là một viên quan đời Trần, chán việc quan nên bỏ ấn từ chức, ngao du sơn thuỷ. Đến vùng Nga Sơn thì lạc vào hang, gặp và nên duyên với nàng tiên Giáng Hương.
Sống ở cõi tiên một thời gian, Từ Thức nhớ nhà xin về thăm. Về tới nơi thì làng xóm đã đổi khác, người quen không còn ai — thời gian dưới trần đã trôi qua hàng trăm năm. Muốn quay lại thì không tìm được đường nữa.
Trong hang, người ta chỉ cho khách những khối nhũ đá được đặt tên theo tích ấy: kho vàng, núi bạc, quần tiên tụ hội.
Đây là truyền thuyết dân gian, không phải sự kiện lịch sử. Chúng tôi kể lại vì nó là lý do hang có tên như vậy và là thứ hướng dẫn viên sẽ kể, chứ không khẳng định điều gì thêm.
Trong hang có gì
Hang rộng và cao, nhũ đá nhiều hình thù. Vì trần cao tới mấy chục mét nên cảm giác trong hang thoáng chứ không bức bối như nhiều hang nhỏ.
Ánh sáng trong hang là đèn điện lắp sẵn, có chỗ đổi màu. Ai quen với hang tự nhiên chưa lắp đèn thì sẽ thấy hơi sặc sỡ — biết trước để khỏi hụt hẫng.
Đi lại và chuẩn bị
Nga Sơn cách thành phố Thanh Hóa khoảng 40km về phía đông bắc, gần địa giới Ninh Bình.
- Giày bám — nền hang ẩm và trơn, nhiều đoạn có bậc.
- Áo khoác mỏng nếu người dễ lạnh; trong hang mát hơn ngoài trời.
- Hang có đèn nhưng vài ngóc ngách vẫn tối, đèn pin điện thoại dùng được.
Mùa nào cũng vào hang được vì không phụ thuộc thời tiết, nhưng ngày mưa thì đường vào và nền hang trơn hơn.
Ghép với chỗ khác
Nga Sơn ở phía bắc tỉnh nên hợp ghép với các điểm cùng hướng:
- Biển Hải Tiến ở Hoằng Hóa, cùng phía đông.
- Biển Sầm Sơn xa hơn về phía nam.
Nga Sơn còn nổi tiếng nghề chiếu cói — dọc đường vào huyện thấy cói phơi kín hai bên.
Ăn gì, mua gì
Món gắn với Nga Sơn nhất là gỏi cá nhệch — cá nhệch tái trộn thính, chấm chẻo nấu từ xương cá. Đây là món cá sống, nên chỉ ăn ở quán đông khách và có tiếng.
Mang về thì có chiếu cói Nga Sơn, rượu Nga Sơn, và các đặc sản chung của tỉnh như nem chua, bánh gai Tứ Trụ.
