Địa danh miền Trung
Khu di tích Lam Kinh — đất khởi nghiệp của nhà Hậu Lê
Đây là nơi Lê Lợi khởi nghĩa và cũng là nơi các vua Lê được đưa về chôn cất. Một khu rừng cổ thụ rộng 141 hecta, không phải một toà thành.
Thuộc Thanh Hóa
Lam Kinh nằm ở Thọ Xuân, cách thành phố Thanh Hóa khoảng 50km về phía tây. Khu di tích rộng khoảng 141 hecta.
Nơi này được xếp hạng di tích quốc gia từ năm 1962, và năm 2012 được nâng lên di tích quốc gia đặc biệt.
Vì sao Lam Kinh quan trọng
Đây là quê hương của Lê Lợi và là nơi phát tích khởi nghĩa Lam Sơn (1418–1428) — cuộc kháng chiến mười năm đánh đuổi quân Minh, kết thúc bằng việc Lê Lợi lên ngôi, lập nhà Hậu Lê.
Sau khi lên ngôi, vua cho dựng ở đất tổ một quần thể điện miếu để thờ cúng tổ tiên và làm nơi đưa các vua, hoàng hậu về an táng. Nghĩa là Lam Kinh vừa là nơi khởi nghiệp vừa là nơi yên nghỉ của một triều đại.
Đến đây xem gì
Đừng hình dung một toà thành nguyên vẹn. Cái còn lại là nền điện, lăng mộ, bia đá và rừng cổ thụ trải trên một khu rộng — đi bộ khá nhiều.
Đáng dành thời gian nhất là hệ thống bia đá: bia đặt trên lưng rùa đá theo lối quen thuộc thời Lê, ghi công trạng và thân thế từng vị vua. Đây là phần tư liệu thật nhất của khu di tích, và cũng là phần khách hay đi lướt qua.
Các khu điện miếu đã được phục dựng dần trong mấy chục năm qua, nên có chỗ mới có chỗ cũ — nhìn kỹ sẽ thấy rõ.
Đi lúc nào
Khu di tích rộng và nhiều đoạn đi bộ dưới nắng, nên sáng sớm hoặc cuối chiều dễ chịu hơn hẳn giữa trưa.
Mùa mát nhất là tháng 10 đến tháng 4. Mùa hè Thanh Hóa nắng gắt và có gió Lào khô nóng.
Lễ hội Lam Kinh tổ chức vào ngày 22 tháng 8 âm lịch — giỗ Lê Thái Tổ. Dịp này đông, có tế lễ và diễn xướng dân gian; muốn xem hội thì đi đúng ngày, muốn yên tĩnh thì tránh ra.
Ngày lễ tính theo âm lịch, mỗi năm rơi vào ngày dương khác nhau. Tra lại lịch trước khi đặt xe.
Ghép với chỗ khác
Lam Kinh nằm cùng phía tây với các di tích lớn khác của tỉnh:
- Thành nhà Hồ — di sản thế giới, ghép chung một ngày lịch sử rất hợp.
- Suối cá thần Cẩm Lương cùng hướng tây.
- Biển Sầm Sơn và biển Hải Tiến ở phía đông, để dành ngày khác.
Ăn gì, mua gì
Thọ Xuân có bánh gai Tứ Trụ — bánh nếp trộn lá gai, nhân đậu xanh dừa, gói lá chuối khô. Đây là thứ mua về hợp nhất vì để được lâu.
Trong thành phố Thanh Hóa thì có nem chua, chả tôm và bánh răng bừa.