Địa danh miền Trung
Suối Tiên – thác Vũ Môn — nơi có tích cá chép hoá rồng
Đại Nam nhất thống chí chép rằng mỗi năm cá chép vượt thác này, con nào qua được thì hoá rồng. Đường lên thác thật thì khó hơn tích nhiều.
Thuộc Hà Tĩnh
Thác Vũ Môn nằm trên núi Giăng Màn thuộc dãy Trường Sơn, xã Phú Gia, huyện Hương Khê, Hà Tĩnh.
Thác có bốn tầng, mỗi tầng cao hơn 50m, ở độ cao gần 1.300m so với mực nước biển.
Tích cá chép hoá rồng
Đây là nơi gắn với tích cá chép vượt Vũ Môn hoá rồng — điển tích quen thuộc trong văn hoá Việt, hay được nhắc khi nói về thi cử và đỗ đạt.
Sách Đại Nam nhất thống chí chép lại rằng hằng năm, vào mồng tám tháng tư, cá chép vượt qua con suối này, con nào qua được thì hoá rồng.
Dân gian còn câu:
Mồng bảy cá đi ăn thề, Mồng tám cá về vượt thác Vũ Môn.
Nguồn gốc tích này không xác định được, và bản thân sách cũng chép theo lời truyền. Chúng tôi ghi lại đúng như vậy.
Nói thẳng về đường đi
Đây không phải điểm đi trong buổi chiều.
Thác nằm sâu trong rừng núi Hương Khê, ở độ cao gần 1.300m. Đường lên là đường rừng, dốc, phải lội suối, và cần người địa phương dẫn. Nhiều đoàn phải đi và ngủ lại một đêm.
Đây cũng là lý do Vũ Môn nổi tiếng trong sách vở hơn là trong ảnh du lịch: rất nhiều người biết tên thác mà chưa từng tới.
Nếu không đi rừng quen thì đừng tự đi. Liên hệ chính quyền xã hoặc người dẫn đường ở Hương Khê trước khi lên kế hoạch.
Suối Tiên
Suối Tiên là đoạn suối trong cùng vùng rừng Hương Khê, gần và dễ tới hơn thác Vũ Môn nhiều. Đây mới là chỗ phần lớn khách dã ngoại thực sự dừng chân: tắm suối, ăn uống, về trong ngày.
Nếu bạn đọc thấy “đi Vũ Môn trong ngày” ở đâu đó, khả năng cao là nói về khu suối này chứ không phải bốn tầng thác trên núi.
Mùa nào
Tháng 3 đến tháng 8 khô ráo, đường rừng đi được.
Tháng 9 đến tháng 12 mưa lớn ở Hà Tĩnh, suối dâng nhanh và đường rừng dễ sạt — quãng này nên tránh.
Chuẩn bị
- Giày lội suối bám tốt, không đi dép.
- Vắt nhiều trong rừng ẩm, nhất là sau mưa.
- Sóng điện thoại chập chờn — báo người nhà lịch trình trước khi vào rừng.
- Mang đủ nước và đồ ăn; không có hàng quán.
Ăn gì, mua gì
Hương Khê nổi tiếng nhất với bưởi Phúc Trạch — mùa thu hoạch khoảng tháng 8 đến tháng 9.
Đặc sản Hà Tĩnh khác: kẹo cu đơ, nước mắm Cẩm Nhượng, mực khô Thạch Kim.
Ghép với chỗ khác
- Hồ Kẻ Gỗ ở Cẩm Xuyên, cùng hướng nam.
- Ngã ba Đồng Lộc trên đường ra phía bắc tỉnh.