Đầm Ô Loan — đầm nước lợ 1.300ha và món sò huyết

Đầm Ô Loan nằm ở Tuy An, thuộc Phú Yên cũ — nay là tỉnh Đắk Lắk sau sáp nhập 2025. Đầm nằm ngay cạnh Quốc lộ 1A, cách thành phố Tuy Hoà khoảng 22km về phía bắc.

Đầm nước lợ, không phải hồ

Ô Loan là đầm nước lợ — nước biển và nước ngọt từ sông gặp nhau ở đây. Mặt nước rộng khoảng 1.300ha, ăn thông ra biển qua cửa Lễ Thịnh.

Chính cái độ mặn lưng chừng đó tạo ra thứ làm nên tên tuổi của đầm: bãi sò huyết. Sò huyết Ô Loan nhỏ con hơn nơi khác nhưng thịt chắc và ngọt, là món dân địa phương nhắc tới đầu tiên khi nói về vùng này.

Đầm được Bộ Văn hoá – Thông tin công nhận là thắng cảnh cấp quốc gia ngày 27/9/1996.

Ngắm từ đâu

Chỗ nhìn đẹp nhất không phải ở mép nước mà là trên đèo Quán Cau, đoạn Quốc lộ 1A chạy vòng phía trên đầm. Từ đó nhìn xuống thấy trọn mặt đầm với các doi đất chia cắt — hình dáng ấy khiến người ta hay ví đầm như một con chim đang xoè cánh.

Hoàng hôn là khung giờ đáng canh nhất: mặt đầm lặng, phản chiếu trời và các dãy chòi nuôi hàu thành từng vệt.

Ăn ở đầm

Đây mới là lý do phần lớn người ta ghé.

• Sò huyết — nướng mỡ hành, hấp, hoặc nấu cháo.
• Hàu nuôi ngay trong đầm.
• Cua huỳnh đế, ghẹ, tôm đất, sứa tuỳ mùa.

Quán ăn nằm rải dọc bờ đầm và trên đường xuống. Hải sản tính theo cân và giá đổi theo ngày, nên hỏi giá và xem cân trước khi gọi món. Người bán quen với việc đó, không có gì ngại.

Lễ hội đua thuyền

Hằng năm vào mùng 7 tháng Giêng âm lịch, dân quanh đầm tổ chức lễ hội đua thuyền truyền thống. Đây là ngày đông nhất trong năm ở Ô Loan.

Ngày âm lịch nên rơi vào ngày dương khác nhau mỗi năm — muốn đi đúng dịp thì tra lịch của năm đó, đừng nhớ theo ngày dương của năm ngoái.

Vé và thời gian ghé

• Vào cửa miễn phí, đầm là vùng sinh sống và nuôi trồng của dân.
• Dành khoảng 1 tiếng để ngắm cảnh, hoặc gộp luôn bữa ăn thì 2 tiếng.
• Đầm nằm ngay Quốc lộ 1A nên rất tiện chèn vào cung đường Bắc – Nam.
• Tháng 1 tới tháng 8 trời khô ráo. Từ tháng 9 tới tháng 12 là mùa mưa bão của duyên hải.

Ghép trong chuyến Phú Yên cũ

Cả cụm nằm gần nhau trên trục Tuy An:

• Gành Đá Đĩa cách chừng 10km — cụm cột đá bazan nổi tiếng nhất vùng.
• Mũi Điện – Bãi Môn ở phía nam Tuy Hoà.
• Nhà thờ Mằng Lăng cách đầm khoảng 5km, nơi giữ cuốn sách chữ quốc ngữ in đầu tiên.
• Vịnh Xuân Đài ở phía bắc, cùng dạng vịnh nuôi hải sản.

Cách xếp gọn nhất: sáng đi Gành Đá Đĩa và Mằng Lăng, trưa ăn ở Ô Loan, chiều về Tuy Hoà.

Đặc sản vùng Phú Yên

Vùng Phú Yên cũ có cá ngừ đại dương (mắt cá ngừ hầm là món đặc trưng), bánh canh hẹ, bánh xèo tôm nhảy, gỏi sứa.

Mua về: sò huyết khô, cá cơm khô, mực một nắng, muối Tuyết Diêm, bánh tráng Hoà Đa. Xem đủ trong trang Đắk Lắk.