Rừng dừa Bảy Mẫu — dừa nước, thúng chai và một căn cứ kháng chiến

Rừng dừa Bảy Mẫu nằm ở xã Cẩm Thanh, cách phố cổ Hội An chừng 5km về phía đông, chỗ sông Thu Bồn gặp nước mặn trước khi đổ ra Cửa Đại.

Dừa nước, không phải dừa lấy trái

Nhầm lẫn thường gặp nhất: đây không phải dừa cho trái để uống. Cây ở đây là dừa nước — loài mọc thành bụi sát mặt nước lợ, thân gần như nằm dưới bùn, chỉ có tàu lá vươn lên cao mấy mét. Lá dùng lợp nhà, buồng quả cho hạt ăn được, còn thân thì không có.

Vì mọc dày và cao, dừa nước tạo ra một mái che gần như kín trên mặt rạch. Đó là điều làm nên cảnh ở đây, và cũng là điều làm nên phần lịch sử bên dưới.

Vì sao gọi là Bảy Mẫu

Theo lưu truyền ở địa phương, giống dừa nước được người di cư từ miền Tây Nam Bộ mang ra trồng cách đây khoảng hai trăm năm, và khoảnh đầu tiên rộng chừng bảy mẫu — tên gọi ra đời từ đó.

Diện tích ngày nay lớn hơn nhiều, các nguồn địa phương ghi khoảng 100ha, nhưng cái tên cũ vẫn giữ nguyên.

Con số bảy mẫu và mốc hai trăm năm là theo lưu truyền địa phương, không phải số liệu đo đạc. Chúng tôi ghi lại đúng như vậy chứ không quả quyết hơn mức nguồn cho phép.

Căn cứ kháng chiến

Phần này ít khách biết, mà lại là lý do nơi đây được xếp hạng di tích lịch sử — văn hoá chứ không chỉ là điểm chèo thúng.

Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, tán dừa nước kín và hệ rạch chằng chịt biến Cẩm Thanh thành căn cứ của lực lượng địa phương: ghe thuyền luồn trong rạch thì máy bay không thấy, người lạ vào thì lạc đường ngay.

Đi thúng bây giờ là đi giữa chỗ đó. Biết trước thì buổi chèo thúng khác hẳn một trò chơi dưới nước.

Đi thúng và xem lắc thúng

Thúng chai — thuyền tròn đan nan tre trét dầu rái — là phương tiện duy nhất luồn được trong rạch hẹp. Mỗi thúng chở hai khách và một người chèo.

Trên đường, người chèo thường đan lá dừa thành nhẫn, châu chấu, mũ — làm trong lúc chèo, không mất thêm thời gian.

Ra tới khúc sông rộng thì có màn lắc thúng: người biểu diễn đứng trong thúng, dùng trọng tâm cho thúng quay tròn tại chỗ và bắn nước tung toé. Đây là chỗ đông khách nhất và cũng ướt nhất.

Vài điều nên biết trước

Sẽ ướt. Nhất là khi xem lắc thúng ở cự ly gần. Mang đồ thay hoặc chấp nhận về hơi ẩm.

Điện thoại bỏ túi chống nước. Thúng chòng chành, nước bắn nhiều, mùa nào cũng có khách rơi điện thoại xuống sông.

Chuẩn bị tiền lẻ. Người chèo và đội lắc thúng sống chủ yếu bằng tiền tip. Không bắt buộc, nhưng là thông lệ ở đây — 20.000–50.000đ là mức phổ biến.

Say sóng thì cân nhắc. Thúng tròn chòng chành hơn thuyền thường khá nhiều.

Ồn. Khu này đông và nhiều nơi mở nhạc lớn. Ai muốn yên tĩnh thì đi sớm, tránh cuối tuần và tránh giờ đoàn lớn.

Giá vé — các nguồn ghi khác nhau

Chỗ này chúng tôi không ghi một con số chắc nịch, vì các nguồn mâu thuẫn nhau:

• Có nguồn ghi 150.000đ mỗi khách.
• Nguồn khác tách ra: 30.000đ vé cổng, rồi thuê thúng 150.000đ mỗi chiếc, tối đa 2 khách.

Hai cách tính này ra số tiền rất khác nhau cho một cặp. Hỏi giá ngay tại quầy trước khi xuống thúng, và hỏi rõ là tính theo người hay theo thúng.

Đi theo tour thì vé thúng thường đã nằm trong giá — xem tour rừng dừa Bảy Mẫu.

Mùa nào đi

Tháng 2 đến tháng 8 khô ráo, dễ đi nhất.

Tháng 9 đến tháng 12 là mùa mưa bão; Cẩm Thanh nằm vùng trũng ven sông nên hay ngập, và những ngày mưa thì chèo thúng không còn vui.

Trong ngày, sáng sớm hoặc cuối chiều dễ chịu hơn. Rừng dừa che nắng khá tốt nhưng đoạn ra giữa sông thì nắng gắt.

Ghép với chỗ khác

Cẩm Thanh nằm giữa phố cổ và biển, nên ghép rất tiện:

• Phố cổ Hội An cách chừng 5km — sáng rừng dừa, chiều tối phố cổ là cách xếp phổ biến nhất.
• Ngũ Hành Sơn nằm trên đường Đà Nẵng – Hội An.
• Cù Lao Chàm đi từ bến Cửa Đại gần đó, nhưng nên để riêng một ngày.

Ăn gì quanh đây

Cẩm Thanh và Cửa Đại có hải sản đầm phá: hến trộn, bánh xèo, cua đá, và các quán ven đường ra biển. Trong phố cổ thì có cao lầu, bánh mì Hội An và chè bắp Cẩm Nam.

Xem thêm Đà Nẵng — điểm du lịch và đặc sản làm quà.