Địa danh miền Trung
Cù Lao Chàm — hòn đảo bỏ túi nilon trước cả nước
Năm 2009 hòn đảo này bỏ hẳn túi nilon — trước cả nước. Cầm túi nilon ra đảo là bị nhắc ngay từ bến tàu.
Thuộc Đà Nẵng — sau sáp nhập 2025 gộp từ Đà Nẵng + Quảng Nam
Vịnh trên đảo Hòn Lao nhìn từ trên cao.
Ảnh: Original uploaded by Lê Thy (Transfered by Phó Nháy) · Public domain · qua Wikimedia Commons (cắt 16:9 và resize)
Cù Lao Chàm là cụm 8 hòn đảo ngoài khơi Hội An, cách bờ khoảng 15km: hòn Lao, hòn Dài, hòn Mồ, hòn Khô Mẹ, hòn Khô Con, hòn Lá, hòn Tai và hòn Ông. Hòn Lao là đảo lớn nhất và là nơi khách tới.
Nơi đầu tiên ở Việt Nam bỏ túi nilon
Đây là điều đáng nhớ nhất về hòn đảo này, và nó có thật chứ không phải khẩu hiệu.
Năm 2009, cùng năm UNESCO công nhận Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm – Hội An, chính quyền và người dân đảo phát động chiến dịch “Nói không với túi ni lông” — địa phương đầu tiên trong cả nước làm việc này.
Không phải phát động rồi thôi. Túi nilon bị kiểm ngay từ bến tàu, khách mang theo sẽ được nhắc bỏ lại. Hàng quán trên đảo dùng lá chuối, giấy và túi vải.
Nếu bạn ra đảo, chuẩn bị sẵn túi vải và bình nước riêng. Đó là cách đơn giản nhất để không thành phiền phức cho người ở đó.
Khu dự trữ sinh quyển, và điều đó có nghĩa gì
Cù Lao Chàm là một trong 5 khu dự trữ sinh quyển thế giới nằm trong 11 tỉnh miền Trung — xem thêm bài di sản UNESCO miền Trung.
Giá trị cốt lõi là rạn san hô và thảm cỏ biển quanh cụm đảo, cùng cách người dân sống dựa vào biển mà vẫn giữ được nguồn lợi. Vùng biển quanh đảo là khu bảo tồn, nghĩa là có khu vực hạn chế đánh bắt và neo đậu.
Với khách, điều đó có nghĩa: lặn ngắm san hô theo tuyến được phép, không bẻ san hô, không xả rác, và làm theo hướng dẫn của ban quản lý.
Đi ra đảo thế nào
Tàu chạy từ bến Cửa Đại hoặc bến Bạch Đằng ở Hội An. Có hai loại:
- Ca nô cao tốc — khoảng 20–30 phút, phổ biến nhất, thường đi theo tour trong ngày.
- Tàu gỗ — chậm hơn nhiều, rẻ hơn, là tàu dân sinh của người đảo.
Phần lớn khách đi tour trong ngày: ra đảo buổi sáng, lặn ngắm san hô, ăn trưa hải sản, đi chợ Tân Hiệp rồi về chiều.
Ngủ lại trên đảo là lựa chọn đáng cân nhắc nếu bạn thích yên: homestay của dân, buổi tối đảo rất vắng sau khi tàu khách rời đi.
Mùa — điều bắt buộc phải biết
Không phải tháng nào tàu cũng ra được đảo.
- Tháng 3 tới tháng 8 — mùa ra đảo. Biển lặng, tàu chạy đều, nước trong.
- Tháng 9 tới tháng 2 — mùa gió mùa và bão. Tàu ra đảo bị cấm rất thường xuyên, có đợt cấm nhiều ngày liền.
Nghĩa là Cù Lao Chàm không đi được quanh năm. Nếu chuyến của bạn rơi vào mùa gió, đừng đặt cứng lịch — kiểm dự báo và hỏi bến tàu ngay hôm trước.
Trên đảo có gì
- Chợ Tân Hiệp ngay bến — hải sản khô, võng ngô đồng, đồ lưu niệm.
- Giếng cổ Chăm — giếng nước ngọt hàng trăm năm, tương truyền không bao giờ cạn.
- Chùa Hải Tạng — chùa cổ trên đảo.
- Yến sào — Cù Lao Chàm là vùng khai thác yến lâu đời; hang yến không vào được nhưng nghề yến là một phần lịch sử đảo.
- Bãi Chồng, bãi Hương, bãi Xếp — các bãi tắm quanh hòn Lao.
Ghép trong chuyến Hội An
Cù Lao Chàm gần như luôn đi cùng phố cổ Hội An — nửa ngày hoặc trọn ngày ra đảo, còn lại ở phố.
Cùng cụm còn có Thánh địa Mỹ Sơn, biển Mỹ Khê và Ngũ Hành Sơn. Xem lịch trình Đà Nẵng 3 ngày 2 đêm.
Cua đá và hải sản trên đảo
Trên đảo ăn hải sản là chính — cua đá Cù Lao Chàm là món có tiếng, nhưng đây là loài được quản lý khai thác theo mùa, nên có thời điểm không có và đó là chuyện đúng.
Mua về: yến sào, hải sản khô, võng ngô đồng — võng đan từ vỏ cây ngô đồng đỏ mọc trên đảo.
Về phố thì xem đặc sản Đà Nẵng, gồm cả các món phía Quảng Nam cũ như bánh dừa nướng, bánh tổ, cao lầu khô.
