Gỏi cá mai Phan Thiết — chấm nước chuối sứ đặc sánh

Gỏi cá mai có ở nhiều vùng biển nam Trung Bộ. Bản Phan Thiết — nay thuộc Lâm Đồng sau sáp nhập 2025 — khác ở chén nước chấm.

Cùng con cá, cùng cách làm

Phần cá giống bản Ninh Chữ: cá mai nhỏ, thân trong suốt, ít tanh, làm sạch rút xương rồi bóp chanh cho tái và trộn thính.

Đây là nguyên tắc chung của cả nhóm gỏi cá miền Trung — gỏi cá Nam Ô, gỏi cá nhệch, gỏi cá đục: axit làm tái, thính hút ẩm và khử tanh.

Đây mới là chỗ riêng của Phan Thiết.

Nước chấm được nấu từ chuối sứ chín giã hoặc xay, cùng đậu phộng, tỏi, ớt và nước mắm, đun cho đặc sánh.

Chuối sứ cho vị ngọt tự nhiên và độ sánh mà không cần nhiều đường — khác với bản Ninh Chữ vốn lấy vị chua từ me.

Nói cách khác: cùng một con cá, hai tỉnh cạnh nhau, hai chén chấm đi hai hướng — một bên chua, một bên ngọt bùi.

Cuốn bánh tráng với rau sống, chuối chát, khế chua, dưa leo; đặt cá lên, chấm ngập nước chuối.

Cá chỉ làm tái bằng chanh, không nấu chín. Chỉ ăn ở quán có tiếng, cá về trong ngày.

Người bụng yếu, phụ nữ có thai và trẻ nhỏ nên tránh.

Phan Thiết và Mũi Né, các quán hải sản ven biển.