Nước chè xanh — om đặc, uống nóng, và đi cùng kẹo cu đơ

Nước chè xanh — người vùng này gọi là nác chè — là thứ uống hằng ngày của Hà Tĩnh và cả vùng Nghệ Tĩnh.

Không phải trà khô

Đây là điểm dễ nhầm nhất.

Trà khô là lá đã sao và làm khô, pha bằng cách chế nước sôi vào rồi rót ra sau vài phút.

Chè xanh dùng lá chè tươi, hái về rửa sạch, vò nhẹ, cho cả nắm vào ấm rồi om — đổ nước sôi, đậy kín và ủ cho ra hết chất.

Nước ra xanh vàng, chát rõ và có hậu ngọt. Đặc hơn trà khô nhiều.

Và không có đường. Chè xanh mà pha đường thì không còn là chè xanh.

Cặp đôi với kẹo cu đơ

Đây là cách uống quen thuộc nhất của người Hà Tĩnh: một bát chè xanh nóng và một miếng kẹo cu đơ.

Lý do rất rõ ràng khi thử: kẹo cu đơ ngọt đậm và dính răng — mật mía, lạc, bánh tráng. Ăn không thì gắt. Ngụm chè xanh chát và nóng rửa sạch cái ngọt đó đi, để miếng tiếp theo lại ngon như miếng đầu.

Cùng nguyên lý với chè lam Phủ Quảng của Thanh Hóa, cũng ăn với nước chè xanh.

Uống thế nào

Uống nóng, rót ra bát chứ không rót ra chén nhỏ.

Ở quê, ấm chè xanh là cái cớ để ngồi: hàng xóm sang chơi, rót một bát, ngồi nói chuyện. Nó gần với một thói quen sinh hoạt hơn là một thứ đồ uống.

Người chưa quen sẽ thấy chát mạnh ở ngụm đầu. Hậu ngọt đến sau mới là phần đáng chờ — cùng kiểu với canh lá đắng của người Mường.

Lưu ý

Chè xanh om đặc khá mạnh. Uống nhiều vào buổi tối thì khó ngủ, và uống lúc đói dễ cồn ruột.

Người mới nên uống sau bữa ăn và bắt đầu bằng bát loãng.

Mang về

Lá chè tươi thì khó mang đi xa vì để vài ngày là héo.

Thứ mang về được là kẹo cu đơ và bánh đa vừng — hai món khô, để lâu, và đều hợp uống cùng chè xanh khi về tới nhà.

Món Hà Tĩnh khác nên thử

Kẹo cu đơ · bánh đa vừng · hến sông La · ram bánh mướt.

Xem đủ trong trang Hà Tĩnh.